حذف یارانه پردرآمدها از آن موضوعاتی بود که از همان روزهای نخستین پرداخت یارانه نقدی به مردم طرح شد؛ موضوعی که هنوز هم راهی برای اجرای آن پیدا نشده و دولت های دهم و یازدهم هرکدام به نوعی تلاش کرده اند در این مسیر به راهکاری درست دست پیدا کنند.
مهدی حیدرپور-به گزارش خبرگزاری نما ، داستان یارانه نقدی در آذر 1389 کلید خورد؛ داستانی که نخستین هدف آن توزیع عادلانه درآمد در جامعه بود.
کارشناسان اقتصادی براین باورند که یارانه باید به افرادی که مستحق هستند تعلق گیرد و نیز افراد مستحق از دریافت یارانه محروم نشوند اما اجرای این طرح ملی در مرحله اول بدون توجه به این اصل که فقط افراد محروم و نیازمند باید یارانه دریافت کنند با همه کمیها وکاستیها به مرحله دوم رسید.
حالا نوبت اداره کشور به دولت یازدهم رسیده بود و پرداخت نقدی به مشکلی مهم چراکه طبق لایحه بودجه سال 93 که رئیسجمهور در اختیار مجلس قرار داد، در مجموع برای سازمان هدفمندسازی یارانهها 38 هزار و 800 میلیارد تومان اعتبار در نظر گرفته شد؛ رقمی که جوابگوی 71 میلیون و 62 هزار ایرانی نبود و طبق اعلام مرکز آمار ایران که درسال 92 میزان جمعیت ایران را 77 میلیون و 48 هزار اعلام کرد در مجموع سازمان هدفمندی، پولی برای پرداخت یارانه به بیش از پنج میلیون و 986 هزار نفر نداشت.
بدین منظور اواخر مهرماه سال 92، طبق تبصره 21 قانون بودجه 93، کمیسیون برنامه، بودجه و محاسبات مجلس دولت را ملزم نمود تا 3 دهک از لیست یارانهبگیران را حذف نماید.
بر اساس بند (و) تبصره 21 قانون بودجه سال جاری یارانه نقدی صرفا به سرپرستان خانوارهای متقاضی که به تشخیص دولت نیازمند دریافت یارانه باشند، پرداخت میشود؛ قانونی که عملا تاکنون اجرا نشده و طی این هفته نیز پر درآمدها مرحله 45 یارانه خود را دریافت خواهندکرد. بر این اساس با واریز شدن مرحله 46 یارانه نقدی، در آذرماه سال جاری رقم دریافتی هر متقاضی به 2 میلیون و 190 هزار تومان میرسید.
در حالی تا پایان فاز اول هدفمندی یارانهها در فروردینماه سالجاری در مجموع حدود 134هزار میلیارد تومان در قالب یارانه نقدی بین 76 میلیوننفر پرداخت شد که درآمد حاصل از افزایش قیمت حاملهای انرژی نزدیک به 95 هزار میلیارد تومان بوده و طبق قانون باید تنها 50 درصد آن یعنی حدود 48 هزار میلیارد تومان به این بخش اختصاص مییافت.
حال نکته قابل تامل این است که با وجود ثبتنام مجدد در مرحله دوم و انصراف حدود 2.5 میلیون نفری بازهم حداقل 73 میلیون نفر همان 45 هزار و500 تومان را خواهان شدند و دریافتی آنها از سال 1389 ادامه دارد، از سوی دیگر طبق گزارش منتشرشده توسط سازمان هدفمندی تعداد یارانهبگیران در سال جاری افزایش یافته و به 76 میلیون نفر رسیده است.
با این حال اگر دولت قصد داشته باشد با همین شیوه پیش برود و همچنان به تمام ثبتنامکنندگان یارانه پرداخت کند، یا باید به فکر کسب درآمد جدیدی برای تامین منابع آن باشد یا بازهم از سهم 30 درصدی بخش تولید یا سهم 20 درصدی بخش توسعه خدمات عمومی و بهداشتی کسر کند.
در همین حال و طی روزهای اخیر خبری منتشر شده با این عنوان "حذف یارانه اغنیا تا پایان سال 93"؛ این خبر درحالی منتشر می شود که مسئولان بهرغم تکلیف بودجه ۹۳ هنوز اقدام به حذف یارانه نقدی پردرآمدها نکرده اند و تنها ربیعی وزیر کار از حذف یارانه نقدی اغنیا طی ماههای آتی خبرداده است: تا پایان سال تصمیمگیریها بر اساس شناسایی خانوارها انجام میگیرد.
او این را هم گفته که: یکی از مشکلاتی که در بخش یارانههای نقدی با آن روبهرو هستیم ضعف در شناسایی خانوارهاست که قرار شده بانک اطلاعاتی با همکاری دستگاهها تشکیل شود و بهطور حتم ظرف ماههای آتی درصد خطاها کاسته خواهد شد و در این صورت میتوانیم تعداد دقیق نیازمندان و افرادی که باید به آنها یارانه تعلق گیرد، شناسایی کنیم. قطعا تا پایان سال تصمیمگیریها بر اساس شناسایی خانوارها انجام میگیرد ضمن اینکه ما نمیخواهیم بیعدالتی با تصمیمگیریهایمان همراه شود.
درپایان و به نظر نگارنده "مهدی حیدرپور"موضوعی که اگر به درستی مورد توجه مسئولان قرار گیرد مزیت های همچون ایجادشغل بیشتر، توزیع عادلانه ثروت، کاهش فاصله طبقاتی، برقراری عدالت اجتماعی و اقتصادی و ارتقای سطح سلامت و بهداشت جامعه گسترش تامین اجتماعی، بیمه بیکاری و بیمه درمان را به همراه خواهد داشت.